Մայրենի

Շարադրանքից ընտրում ենք տասը բառ ու ներկայացնում դրանց բանաձևերը:
Վախկոտ-վախ-կոտ=արմատ-արմատ
Դժբախտ-դժ-բախտ=ածանց-արմատ
Անվախ-ան-վախ=ածանց-արմատ

Ես էլ չկարողացա բառ գտնել իմ շարադրանքից:

Քաջ Նազարը իմ ժամանակակից տարբերակով

Լինում է չի լինում մի մարդ է լինում: Այս մարդու անունը լինում է Քաջ Նազար: Նրան համարում էին քաջ, որովհետև նա ոչ մի բանից չէր վախենում: Մի օր նա ձիով գնում էր քաղաք և հանկարծ մի առյուծ ելավ նրա դիմաց: Նա վախից չգիտեր ինչ աներ, բայց ժողովուրդը գոռում և կանչում էր..
-Նա՜զա՜ր դու կարող ես նրան հաղթել:
Բայց Քաջ Նազարը վախից բարձրացավ ծառի վրա և դողում էր ինչպես աշնան տերև: Ժողովուրդ այդ տեսնելով նրան ասացին
-Դու հեչ էլ Քաջ չես դու վախկոտ ես:
Ինչ որ մեկն էլ ասաց..
-Մենք այսքանից հետո քեզ անվանելու ենք վախկոտ Նազար:
Ժողովուրդ սկսեցին գոռալ..
-Վախկոտ Նազար, վախկոտ Նազար, վախկոտ Նազար:
Նազարը ամոթից չգիտեր ինչ աներ: Նա փախավ տուն և կնոջն ասաց:
-Այ կնիկ չես պատկերացնի ինձ հենց նոր կոչում էին վախկոտ Նազար:
Կինն ասաց..
-Դու բայց ահավոր վախկոտ ես էլ քեզ ինչ ասեն:
Այսպես անցավ դժբախտ օրը Նազարի: Հաջորդ օրը Նազարն էլի իր ձինն նստած գնում էր գալիս: Նորից նրա վրա հարձակվեց մի առյուծ և ավելի մեծ քան անցյալ անգամ: Նազարն իրեն չկորցրեց և այդ առյուծի դնչին տալով առյուծը վեր գնաց և իջավ ցած: Ժողովուրդը նրան կոչում էր հզոր և անվախ Նազար:

Այդ պես Նազարնն դառավ անվախ և հզոր: Կինն էլ ուրախությունից գնաց վեր և իջավ ցած:

Մայրենի

դրամարկ-դրամ-արկղ=արմատ-արմատ

մոխրագույն=մոխիր+գույն= արմատ-արմատ

պարզություն=պարզ-ություն=արմատ-ածանց

շիկակարմիր-շեկ-կարմիր=արմատ-արմատ

ազգանուն=ազգ-անուն=արմատ-արմատ

միջավայր=մեջ-վայր=արմատ-արմատ

հետաքրքրասեր =հետաքրքիր-սեր=արմատ-արմատ

զվարճություն=զվարճ-ություն=արմատ-ածանց

թանկարժեք=թանկ-արժեք=արմատ-արմատ

դիմագիծ=դեմ-գիծ=արմատ-արմատ

Բնագիտություն

Դասարանական աշխատանք

FF06EC25-10A4-459C-B55D-AC4EE15A1D5D

Ի՞նչ է մեխանիկական շարժումը:
Մեխանիկական շարժումը դա երբ մի մարմին շարժվում է ուրիշ մարմինների նկատմամբ:

Ինչի՞ նկատմամբ է շարժվում գետում լողացող ձուկը:
Գետում լողացող ձուկը շարժվում է ափի նկատմամբ:

Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում շարժումները:
Շարժումները տարբերվում են նրանով, որ լինում են արագ, դանդաղ, ծուռ և այլն:

Ի՞նչ է ցույց տալիս արագությունը: Ի՞նչ միավորներով է այն չափվում:

Արագությունը ցուց է տալիս, թե տվյալ մարմինը ինչ ժամանակում որքան ճանապարհ է անցնում: Արագությունը չափվում է V (միջին արագությունը), S (ճանապարհը) և t (ժամանակը) բանաձևերով:

Ք՞անի քիմիական տարրից է կազմված(կալիումի պերմանգանատը )։

KMnO4HNO3  ,CO

KMnO4-3

HNO3-3

CO-2

Ստուգում ենք մեր գիտելիքը

  1. Գրիմ եղբայրների հեքիաթում Մոխրոտին օգնող կախարդական ուժը -ն էր, իսկ Շառլ Պերոյի հեքիաթում`….:
  2. Աղջկան Մոխրոտ էին կոչում, քանի որ նա անընդհատ կեղտոտ գործեր էր անում:
  3. «Քնած գեղեցկուհին» հեքիաթում չար կախարդը աղջկան կախարդում է, քանի որ :
  4. Աղջիկը կարթնանար քնից, երբ արքայազնը կհամբուրեր:
  5. «Սպիտակաձյունիկը» հեքիաթում չար թագուհին որսորդին հրամայում է, որ աղջկան տանի անտառ և սպանի:
  6. Ըստ հերթականության վերադասավորել չար թագուհու կազմակերպած մահափորձերը Սպիտակաձյունիկի նկատմամբ:
    • Մետաքսից պատրաստված քուղերով քուղավորել ու շնչահեղձ անել աղջկան:
    • Աղջկա մազերը սանրել թունավոր սանրով:
    • Թունավոր խնձոր հյուրասիրել:
  7. Ըստ Թումանյանի և Թեքեյանի ստեղծագործությունների` Լուսավորչի կանթեղը կախված է Արագածի լեռան գագաթին:
    • Արարատ
    • Արագած
    • Արա
  8. Յուղի փոխարեն, ըստ լեգենդի, կանթեղի մեջ վառվում են սուրբի արցունքները:
  9. Կազմել բառեր հետևյալ բանաձևերով, հոդակապով կամ առանց հոդակապի.
    • Արմատ+ածանց` խմորեղեն, անձրևային, ուսուտչուհի, արևային, գիրք:
    • Ածանց + արմատ` անտուն, անտեղ, դժվար, դժկամ, դժգոհ:
    • Արմատ + արմատ` գրչատուփ, համակարգիչ, գրապահարան, հեռախոս, տնաշեն:
    • Ածանց + արմատ + ածանց` հակաթունավոր, դժվարություն, անտնություն:
    • Արմատ + արմատ + ածանց` դաշնակահարուհի, նախագծային, լրագրություն:
  10. Գրել հետևյալ բառերի բանաձևերը, օրինակ` դեղատուն=դեղ+ա +տուն= արմատ+հոդակապ+ արմատ:
    • նախագրային-նախ-ա-գիր-ային
    • գրադարանավարուհի-գիր-ա-դարան-ուհի
    • լրագրավաճառ-լուր-ա-գիր-ա-վաճառ
    • հրեշտակապետ-հրեշտակ-ա-պետ
    • մանրանկարիչ-մանր-ա-նկար-իչ
    • նետաձգարան-նետ-ա-ձիգ-արան
    • անբախտություն-ան-բախտ-ություն
    • լայնէկրան-լայն-էկրան
    • ծաղկաման-ծաղիկ-աման
    • մեղվապահություն-մեղու-ա-պահ-ություն
    • անմիօրինակություն-ան-մի-օրինակ-ություն
    • կապտագույն-կապույտ-ա-գույն
    • կոպտագույն-կոպիտ-ա-գույն
    • լուսավորել-լույս-ա-վորել
  11. Տրված բառերով բառեր կազմել այնպես, որ դրանք հայտնվեն նոր բառի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:
    • մարդ-մարդանման, անմարդաբնակ, վատամարդ:
    • գիր-գրադարան, անգիր
    • սեր-սիրել, խաղաղասիրություն, անսեր:
    • գործ-գործատու, հայտնագործություն, անգործ:

Լեզվական աշխատանք

  1. Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմել` դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:
  • Բույս-բուսակեր,  խոտաբույս,
  • թույն-թունավոր, հակաթունավոր, հակաթույն,
  • հույս-հուսավոր, անհուսալի, անհույս,
  • սենյակ-,նախասենյակային, բազմասենյակ:

2. Բառերն ածանցների օգնությամբ այնպես փոխել, որ անձ ցույց տան: Թվել այն ածանցները, որոնց օգնությամբ դրանք ստացվեցին:

  • Երգիչ, ուսուցիչ, նկարիչ, գործիչ, բնակիչ, հսկիչ, լողորդ, վարորդ, հաճախորդ, գնորդ, որսորդ, պահորդ, սուտասան, իշխան, վիպասան, այցելու, վրիժառու, երկրպագու:
  • Հնձվոր, ուղևոր, թագավոր, զինվոր, դատավոր, ձիավոր, այգեպան, հնոցապահ, ջրաղացպան, խանութպան, նախիրրջի, ուղտպահ, պարտեզպան, էշավոր:

3. Տրված բառերից նոր բառեր կազմել` -ական կամ -ային ածանցներով:

  • Լեռնային, քաղաքային, անձրային, բարեկամական, շնական, անձնական, զինվորական, ցամաքային, ծննդական, տնային, անապատային, դևային:
  • Դյուցազնական, աղաչելային, հրեշտակային, ստրկական, պետական, տոհմական, հանրապետական, խորհրդային:

4. Տրված բաղադրյալ բառերը բաժանել բառակազմական միավորների:

  • Մարդանման=մարդ+նման,
    մեծատուն=մեծ+տուն,
    սառնասիրտ=սառն+սիրտ,
    ընկերասեր=ընկեր+սեր,
    գործընկեր=գործ+ընկեր:
  • Նմանություն=նման+ություն,
    տնակ=տուն+ակ,
    սառնություն-սառն+ություն,
    սրտիկ=սիրտ,
    ընկերանալ=ընկեր+անալ,
    սիրել=սեր+ել,
    գործիք=գործ+իք,
    գործիքային=գործ+իք+ային,
    գործիքավորել=գործ+իք+ավոր+ել:

5. Առաջին շարքի ածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրել երկրորդ շարքի բառերի հետ:

  • Անդրադառնալ, հակաճառել, արտանկարել, նախաճաշ, ներգործել, ստորագրել, վերվարտիկ:
  • Դառնալ նկարել, ճառել, ճաշ, վարտիք,գործել, գրել:

6. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտել բաղադրյալ բառերով:

  • Խիտ սաղարթներ ունեցող-սաղարթախիտ
  • գեղեցիկ քանդակված-գեղաքանդակ
  • նուրբ ճաշակով-նրբաճաշակ
  • լեռնային աշխարհ-լեռնաշխարհ
  • բարձր գագաթ ունեցող-բարձրագագաթ
  • թմբուկ խփել-թմբկահարել
  • սարսափ ազդող-սարսափազդու
  • ասֆալտով պատված-ասֆլտապատ
  • դանդաղ սահող-դանդաղասահ
  • քաղաքին հատուկ-քաղաքային

Բնագիտություն

1 …Լուծել խնդիրներ

  1. Գտնել կրիայի արագությունը, եթե հայտնի է, որ 7 մ երկարությամբ ճանապարհը նա անցավ 36 վարկյանում:

7/36 մ/վ

  1. Որքան ճանապարհ կանցնի ավտոմեքենան 15 ժամում, եթե մեքենայի արագությունը 90 կմ/ժ է:

90×15=1350 կմ

2…Դ՛իտել վիդեոնյութը,թարգմա՛նել և բլեգում մի քանի նախադասությամբ շարադրել թե ինչ  հասկացար։

Երբ մարմինը տեղափոխվում է այլ մարմինների նկատմամբ դա մեխանիկական շարժում է: Երբ մարդ նստում է շարղվող ավտոմեքենա ծառերի նկատմամբ է շարժվում, իսկ ավտոմեքենայի պատերի նկատմամբ՝ ոչ: